Hollywood heeft Hans Zimmer, wij hebben Bob Zimmerman
Artikel gepost op 16 January 2015

 

Hollywood heeft Hans Zimmer, wij hebben Bob Zimmerman

Door Manuel Gutierrez Rojas

 

Dit jaar introduceerde Universiteit Utrecht het vak Filmmuziek: geschiedenis en analyse, gegeven door prof. dr. Emile Wennekes. Ik heb altijd al heel veel interesse gehad voor filmmuziek. Toen ik klassieke compositie studeerde aan het Rotterdams Conservatorium, hadden mijn composities zo’n filmmuziekflavour die behoorlijk verschilde van de basisprincipes van het componeren van klassieke muziek. Het schrijven van filmmuziek is duidelijk iets heel anders dan het schrijven van een muziekstuk alleen: er dient een balans te zijn tussen beeld en muziek in een film, een samenwerkingsverband. Dus het is niet zo gek dat ik als de bliksem me heb ingeschreven voor dit vak bij de UU!

 

Voor de cursus waren de werkcolleges gedeeltelijk gereserveerd voor het bekijken en analyseren van films die veel betekend hebben voor de ontwikkeling van filmmuziek door de muzikale technieken die werden gebruikt, zoals leidmotieven (ontleend uit Wagners Leitmotiv-Technik voor zijn opera’s), mickey mousing (denk aan directe synchronisatie van een bewegend figuur met muziek), en audio-visual counterpoints (het contrastrerend uitdrukken van emotie met beeld en geluid).

 

Van die selectie van films keken we naar twee waarvan de muziek geschreven is door Bob Zimmerman: de speelfilm Tirza (2010) en de natuurfilm De Nieuwe Wildernis (2013). Nadat we beide films hadden gezien en geanalyseerd volgde het gastcollege van Zimmerman! Het college kwam meer over als een live-interview gegeven door Wennekes. Zimmerman combineerde zijn verhaal met de ene na de andere vermakelijke maar ook informatieve anekdote. Zo begon hij de functie van de componist toe te lichten door zich vragen te stellen: Wat denkt de componist? Wat doet hij uiteindelijk na al het denken als hij een film gepresenteerd krijgt? En in welk stadium?

 


Filmcomponist Bob Zimmerman (links) ‘geïnterviewd’ door hoogleraar Emile Wennekes (rechts)

 

Zimmerman maakte vooral duidelijk—zoals ik ook in het begin toelichtte—dat een componist een heel andere manier van werken heeft dan een filmcomponist. Een componist maakt muziek, schrijft het op, geeft het aan een uitvoerder, en die voert het uit. Een filmcomponist is deelnemer aan een totaalproduct—naast de art director, sound designer, editor en dergelijken—die misschien enigszins onder de top zitten, maar nooit op de top. Die plek is alleen gereserveerd voor de regisseur en—helemaal bovenaan—de producent die ‘alles kan vinden, ook al heeft hij ongelijk.’

 

Opvallend aan Zimmermans uitleg over hoe hij componeerde, was dat een componist de film en diens scènes in verschillende facetten dient te begrijpen, zoals psychologisch (de relatie tussen personages, dieren, of dingen), filosofisch (hoe kan over een bepaalde gebeurtenis worden gedacht en hoe kan de muziek dat vertellen?), en atmosferisch (de locaties van de scènes). Filmmuziek is niet zozeer een aanvulling voor het beeld van de film als wel een ondersteuning van ervan.

 

Daarin vond hij dat er in Nederland een groot verschil zit in hoe ver een componist met die ondersteuning mag gaan ten opzichte van Hollywood. Het is snel al te veel; terughoudendheid wordt beter gewaardeerd. Ook wordt aan filmcomponisten gevraagd niet met hun muziek te vertellen wat moet worden gevoeld; dat is echter juist het wezen van filmmuziek.

 

Zimmermans verhaal heeft mij—en vast ook de rest van de cursisten—in dat ene gastcollege behoorlijk verrijkt aan filmmuziekkennis. Ik raad ook iedere filmmuziekliefhebber aan De Making of ‘De Nieuwe Wildernis’ te bekijken, want daar geeft Zimmerman ook veel uitleg over zijn componeren.

 

Huctijd:
Maandag13:00 - 16:00Sonja
Dinsdag13:00 - 16:00Roselinde
Woensdag10:00 - 13:00Diantha
Donderdag13:00 - 16:00Olaf
Vrijdag10:00 - 13:00Marjolein
Postadres:
Muntstraat 2A, 3512 EV Utrecht
Bezoekadres:
Kromme Nieuwegracht 20 kamer 3.11
E-mail:Telefoon:
hucbald@hucbald.nl030-253 9345